Kaş — Rifduiken & Veerboot naar Grieks Eiland

Waar de Middellandse Zee glashelder wordt

Kas ligt aan de zuidwestelijke Lycische kust van Turkije, ongeveer 160 kilometer ten zuidwesten van Antalya, een witgekalkt havenstadje ingeklemd tussen met dennen begroeide bergen en een zee die tot de helderste van de Middellandse Zee behoort. Het zicht onder water bedraagt hier doorgaans 30 tot 40 meter, soms meer, en daarom is Kas in alle stilte uitgegroeid tot de belangrijkste duikbasis van Turkije, met meer dan 20 duikcentra die van het voorjaar tot in de late herfst actief zijn. Deze tour combineert dat duiken met iets wat geen enkele andere Turkse badplaats kan bieden: een sprong van anderhalve kilometer over een internationale grens naar het Griekse eiland Meis, bij de Grieken bekend als Kastellorizo. Twee landen, twee zeezichten, een ontspannen dag.

Waarom Kas gemaakt is om te duiken

De geografie doet het werk. De kustlijn loopt vlak voor de kust steil naar beneden, waardoor canyons, wanden en grotten al binnen enkele minuten van de haven beginnen, en het water is warm, zout en opmerkelijk vrij van sediment. Duikers verkennen hier tot 30 locaties: rotsachtige riffen, grote doorzwemgrotten, zeegrasvelden, moderne wrakken en de verspreide amforen en ankers van oude beschavingen die ooit goederen via deze haven verscheepten. Het zeeleven is werkelijk mediterraan en niet tropisch: octopussen verstopt in spleten, tandbaars, murenen, onechte karetschildpadden, kreeften en in de zomer zwermen kleine rifvissen boven de rotsen.

De wrakken en riffen die je echt gaat duiken

Twee locaties trekken de meeste terugkerende duikers. The Canyon (ook wel de Dimitri-wraklocatie genoemd) en The Tunnel zijn de hoofdduiken, een indrukwekkend landschap van grotten, doorzwemmingen en kloven in de rots. Voor wrakliefhebbers werd een Douglas C-47 Dakota-transportvliegtuig opzettelijk tot ongeveer 22 meter diepte afgezonken als kunstmatig rif, dat inmiddels is gekoloniseerd door zee-egels en de invasieve koraalduivel die zich over de regio heeft verspreid. Dieper en strikt technisch ligt de Savoia-Marchetti SM79 'Sparviero', een Italiaanse torpedobommenwerper die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd neergeschoten bij een aanval op Meis; het wrak ligt op ongeveer 55 tot 71 meter en is alleen geschikt voor getrainde technische duikers.

• The Canyon / Dimitri: grotten en doorzwemmingen, de kenmerkende recreatieve duik van Kas
• The Tunnel: een lange rotsgang die aan beide uiteinden uitkomt op het licht
• C-47 Dakota: een intacte vliegtuigromp op ongeveer 22 m, ideaal voor Advanced-duikers
• Rifwanden en amforavelden: ondiep genoeg voor beginners en snorkelaars
• SM79-bommenwerperwrak: diepe technische duik, 55-71 m, alleen voor gekwalificeerde technische duikers

Een realistische dag, uur voor uur

Een typische duikboot in Kas vaart van ongeveer 10.00 tot 16.00 uur, met twee duiken gescheiden door een lange, rustgevende oppervlakte-interval. Je wordt van deur tot deur opgehaald, kleedt je om in het duikcentrum of aan boord, en vaart in 10 tot 20 minuten naar de eerste locatie. Na de eerste duik gaat de boot voor anker in een rustige baai voor een zwempartij en een vers bereide Turkse lunch aan boord, het wettelijk verplichte oppervlakte-interval dat toevallig ook het aangenaamste deel van de dag is. De tweede duik volgt in de vroege middag, waarna je zout en voldaan terugvaart naar de haven.

• ~09.30 ophalen van deur tot deur, korte transfer naar het duikcentrum
• ~10.00 boot vertrekt; briefing en uitrustingscontrole onderweg
• ~10.30 eerste duik (rif, canyon of wrak, afhankelijk van niveau)
• ~12.00 oppervlakte-interval: zwemmen, snorkelen en Turkse lunch aan boord
• ~14.00 tweede duik op een contrasterende locatie
• ~16.00 terugkeer naar de haven van Kas

Beginners versus gecertificeerde duikers

Je hebt geen brevet nodig om het water in te gaan. Een 'try dive' of PADI Discover Scuba-ervaring neemt complete beginners mee tot een ondiepe maximumdiepte van ongeveer 5 meter, met een instructeur letterlijk op armlengte, voor ongeveer 20 minuten onder water na een briefing op de boot. Gecertificeerde duikers maken twee volwaardige duiken op diepere, gevarieerdere locaties, met diepte en route afgestemd op je brevetniveau, dus neem het mee (en je logboek) als je dat hebt. De duikcentra in Kas werken volgens internationale PADI-, SSI- of CMAS-normen, dus uitrusting, verzekering en veiligheidsprocedures zijn zoals je overal bij een betrouwbaar centrum zou verwachten.

De Griekse eilandtoevoeging: Meis (Kastellorizo)

Meis ligt op amper een zeemijl, zo'n twee kilometer, voor de kust van Kas, dichtbij genoeg om de pastelkleurige huizen vanaf de haven te zien. De seizoensveerboot vaart ongeveer van april tot november met tot drie overtochten per dag, en de oversteek zelf duurt slechts 7 tot 20 minuten, afhankelijk van de boot. De naam van het eiland gaat terug op de 14e-eeuwse Johannieterridders, die een kasteel op de roodachtige rots bouwden, 'Castello Rosso' werd Kastellorizo. De 20e eeuw was tragisch: de aardbeving van 1926, gevolgd door bijna totale verwoesting in de Tweede Wereldoorlog, dreef vrijwel de hele bevolking tot emigratie, en daarom voelt dit ooit bloeiende handelseiland nu zo sereen leeg aan.

Wat je op Meis te zien krijgt

De haven is het pronkstuk, een hoefijzer van neoklassieke herenhuizen in indigo, oker en pastelgeel, met bloemen die uit de ramen tuimelen en vissersboten eronder. Je kunt naar het Castello Rosso klimmen voor het uitzicht terug op Turkije, het kleine archeologische museum bezoeken en een verrassend aantal kerken verkennen (het eiland telt er ongeveer 20) plus een voormalige Ottomaanse moskee die nu als museum dienstdoet. Het natuurlijke hoogtepunt is de Blauwe Grot (Fokiali), een zeegrot van 40 tot 50 meter lang die zich vult met lichtgevend blauw licht; bezoekers gaan plat liggen in kleine bootjes om onder de lage rotsingang door te glijden, en mediterrane monniksrobben schuilen er soms binnenin.

De beste tijd van het jaar en de dag

Het duikseizoen loopt van april tot en met november, maar de ideale periode is juni, juli en september. Het water in de hoogzomer ligt op een aangename 24-28 °C, en het zicht is op zijn absolute best van juli tot september, soms meer dan 30 meter. September en begin oktober zijn aantoonbaar de slimste keuze: de zee houdt nog haar zomerse warmte vast, de drukte is afgenomen en het licht is zachter. Duiken in de winter is mogelijk bij operators die het hele jaar door actief zijn, maar het water zakt naar 16-18 °C en vereist dikkere duikpakken. Vertrekken in de ochtend betekent over het algemeen kalmer water en beter licht in de grotten, zowel voor het duiken als voor de Blauwe Grot.

Wat je moet meenemen en voor wie het geschikt is

• Paspoort (essentieel voor de oversteek naar Meis) plus duikbrevetkaart en logboek indien gecertificeerd
• Zwemkleding onder je kleren, een handdoek en droge kleren om in te wisselen voor op de boot
• Rifvriendelijke zonnebrand, een pet, een zonnebril en een dun laagje tegen de wind op zee
• Een eventueel masker op sterkte of je eigen voorkeursmasker/snorkel; de centra leveren de rest
• Euro's en/of contant geld voor koffie, lunch of winkelen op Meis
• Een waterdicht telefoonhoesje of actiecamera voor de haven en de grot

Deze trip past zich aan vrijwel iedereen aan. Stellen krijgen een romantische dag in twee landen; gezinnen werken goed omdat niet-duikers snorkelen en zwemmen terwijl één ouder duikt; en zelfverzekerde gecertificeerde duikers kunnen de wrakken en canyons opzoeken. Let op de eerlijke beperkingen: scubaduiken kent een minimumleeftijd van 14, voor de Blauwe Grot moet je in en uit een laag bootje klimmen, en de getrapte steegjes en het kasteel van Meis zijn niet rolstoeltoegankelijk. Iedereen met hart- of luchtwegaandoeningen moet het duiken eerst met een arts overleggen, en je mag niet duiken op dezelfde dag dat je vliegt.

Waarom een privétransfer beter is dan de touringcar

Duiken en een grensoverschrijding zijn precies het soort dag waarop een touringcar met 40 zitplaatsen tegen je werkt. Een privé-Mercedes met chauffeur-gids haalt je van je deur op op een tijd die is afgestemd op de boot en de veerboot, niet op het rondje van 20 hotels van een touroperator, en wacht op je in plaats van je terug te haasten. Er is ruimte voor natte uitrusting, geen gedeeld schema dat je dwingt de Blauwe Grot of de tweede duik over te slaan, en een local die de paspoortcontrole soepel laat verlopen, het juiste duikcentrum voor jouw niveau aanbeveelt en het plan aanpast als de zee omslaat. Het is een rustigere, persoonlijkere versie van een dag die toch al op de voorwaarden van de zee verloopt.