Kaş i Kalkan — likijskie miasteczka portowe

Dwa miasteczka portowe i ukryta plaża w wąwozie

To Turkusowe Wybrzeże w swojej najbardziej malowniczej i najbardziej ludzkiej skali. Kaş i Kalkan leżą blisko siebie, w niewielkiej odległości jazdy, na zachodnim brzegu Licji — każde z nich to dawny grecko-osmański port, który handlował węglem drzewnym, oliwą z oliwek, jedwabiem i winem, zanim nadeszła turystyka. Dziś są to dające się przejść pieszo stare miasta z bielonych domów, drewnianych balkonów i kaskad bugenwilli, poprzetykane starożytnymi grobowcami i zwróconym ku morzu teatrem. Pomiędzy nimi leży Kaputaş, maleńka plaża w wąwozie, której woda mieni się od turkusu po szmaragd. Zobaczenie wszystkich trzech w jeden niespieszny prywatny dzień to właśnie cel tej wycieczki.

Kaş: starożytne Antiphellos nad wodą

Kaş stoi na miejscu Antiphellos, pierwotnie portu śródlądowego likijskiego miasta Phellos. Rozkwitło ono samodzielnie w okresie hellenistycznym, po podboju Licji przez Aleksandra Wielkiego, a następnie przeszło pod władzę Rzymu, gdy cesarz Klaudiusz uczynił Licję prowincją w 43 r. n.e., prosperując aż po czasy bizantyjskie, do arabskich najazdów w VII-VIII wieku. Spuścizna jest wszędzie: hellenistyczny teatr wykuty z miejscowego wapienia dla około 3000 widzów, zbudowany bez stałej kamiennej sceny i — co niezwykłe — zwrócony ku Morzu Śródziemnemu, a nie ku miastu. Odrestaurowany w 2008 roku, znajduje się na wolnym powietrzu, a wstęp do niego jest bezpłatny.

W sercu starego miasta, u szczytu Uzun Çarşı (dawnej ulicy Długiego Bazaru, która sama jest drogą z czasów rzymskich), stoi Grobowiec Lwa, często nazywany Grobowcem Króla. To klasyczny likijski sarkofag z IV wieku p.n.e., wzniesiony na wysokiej podstawie, z zaostrzoną pokrywą w kształcie kilu łodzi; z pokrywy wystają dwie lwie głowy, którym zawdzięcza swoją nazwę. Jego inskrypcja jest zapisana w języku milyjskim, czyli likijskim B — wymarłym języku anatolijskim, który nigdy nie został odczytany. Nad miastem, wprost w klifach, wykute są kolejne grobowce skalne.

• Port w Kaş i otoczony palmami główny plac, z kawiarniami wokół starego platana
• Hellenistyczny teatr w Antiphellos, spoglądający na morze w stronę greckiej wyspy Meis (Kastellorizo)
• Grobowiec Lwa (Grobowiec Króla) u szczytu Uzun Çarşı
• Likijskie grobowce skalne wykute wysoko w klifach na wschód od miasta
• Wąskie handlowe uliczki z ręcznie wyrabianą biżuterią, tkaninami i ceramiką

Kalkan: białe domy nad ruchliwą zatoką

Krótki przejazd wzdłuż wybrzeża na zachód doprowadza Cię do Kalkan, znanego do lat 20. XX wieku pod grecką nazwą Kalamaki. Zasiedlone przez rodziny greckie i osmańskie, wyrosło na znaczący XIX-wieczny port, w szczytowym okresie bardziej ruchliwy niż pobliskie Fethiye czy Antalya, wysyłając węgiel drzewny, oliwę z oliwek, wino, jedwab, zboże i żołędzie używane do barwienia. Jego grecka społeczność opuściła miasto w 1923 roku podczas wymiany ludności, która nastąpiła po wojnie grecko-tureckiej, przy czym wielu osiedliło się w pobliżu Aten, w nowym mieście, które również nazwali Kalamaki. Uratowane przed upadkiem przez odwiedzających je żeglarzy w latach 60., Kalkan żyje dziś z turystyki, zachowując nienaruszone stare kamienne domy z okiennicami i białymi ścianami.

Spacer po Kalkan oznacza wspinaczkę: wąskie uliczki z kamienia i bielonych budynków, przyozdobione drewnianymi balkonami i okryte bugenwillą, pną się stromo w górę od portu. Miasteczko ma tylko jedną niewielką kamienistą plażę, więc kąpiel odbywa się tu głównie w klubach plażowych wbudowanych w zbocze góry poniżej, do wielu z których docierają małe taksówki wodne z portu. Kalkan słynie również z otwartych restauracji na tarasach na dachach, gdzie przewiewne najwyższe piętra starych domów stają się pożądanymi stolikami o złotej godzinie nad zatoką.

• Schodkowe uliczki starego miasta otoczone białymi domami i bugenwillą
• Mały port z jachtami i guletami
• Punkty widokowe nad zatoką w kształcie podkowy
• Butiki, galerie sztuki i słynna scena restauracji na tarasach dachowych
• Dostęp taksówkami wodnymi do klubów plażowych na zboczu góry, by się wykąpać

Plaża Kaputaş: klejnot w wąwozie

Pomiędzy oboma miasteczkami, tam gdzie nadmorska droga D400 przerzuca się nad wąskim kanionem, leży Kaputaş, około 10 km od Kalkan i 15 km od Kaş. Plaża znajduje się u ujścia wąwozu Kaputaş i można na nią zejść długimi schodami, około 180 stopni, wykutymi w klifie. Nagrodą jest niewielki półksiężyc piasku w ramie skał i słynąca z przejrzystości woda: zimne źródła słodkowodne wybijają tam, gdzie wąwóz styka się z morzem, utrzymując orzeźwiająco chłodną wodę i zmieniając jej barwę przez turkus, szmaragd i głęboki błękit. Wąska ścieżka prowadzi w głąb samego stromego wąwozu dla ciekawskich.

Kiedy jechać i jak płynie dzień

Wiosna (od kwietnia do czerwca) i jesień (od września do listopada) to najlepsze okresy: ciepłe, długie dni, morze nadające się do kąpieli i znacznie mniejszy tłok niż w pełni lata, gdy lipcowe temperatury przekraczają 32C. Typowy dzień zaczyna się odbiorem z hotelu i przejazdem wzdłuż wybrzeża, wczesną kąpielą i zdjęciami w Kaputaş, zanim schody się zapełnią, następnie starym miastem Kaş z teatrem, grobowcami i portem, a na koniec Kalkan z jego uliczkami, widokami i, jeśli chcesz, lunchem lub kawą na tarasie. Ponieważ dzień jest prywatny, kolejność i czas zatrzymania należą do Ciebie.

W co się ubrać, co zabrać i czego się spodziewać

• Solidne płaskie lub przyczepne buty na bruk, schodkowe uliczki i schody w Kaputaş
• Strój kąpielowy, ręcznik, krem z filtrem, kapelusz i okulary przeciwsłoneczne; plaża i ruiny są w dużej mierze pozbawione cienia
• Lekkie, skromne warstwy odzieży, jeśli planujesz wejść do meczetu lub miejsca kultu
• Butelkę do napełniania (zapewniamy wodę) i trochę gotówki na kawiarnie i małe sklepy
• Aparat na widok teatru na morze, grobowce i wąwóz

Wycieczka odpowiada zarówno parom, rodzinom, jak i podróżnym zainteresowanym historią. Miasteczka można zwiedzać spokojnie, a samochód nigdy nie jest daleko, co pomaga przy dzieciach i przy gościach, którzy wolą pominąć dłuższe podejścia. Główne zastrzeżenie dotyczy Kaputaş: jego strome schody nie mają windy, więc goście o ograniczonej sprawności ruchowej mogą woleć podziwiać plażę z punktu widokowego na moście, podczas gdy my wydłużymy czas w Kalkan lub zatrzymamy się na łatwiej dostępnej plaży. Podczas rezerwacji powiedz nam o tempie i zainteresowaniach swojej grupy, a ułożymy dzień wokół nich.